+32 476 34 97 64
ZEDENZAKEN
Toestemming en het nieuwe seksueel strafrecht
Op 1 juni 2022 trad in België een grondige hervorming van het seksueel strafrecht in werking. De wetgever wilde de regels moderniseren en het begrip toestemming centraal stellen. Mr. Issabel De Fré gaf in de media geregeld duiding bij die hervorming. Op deze pagina leest u in begrijpelijke taal wat ze betekent.
Wat zegt de wet over toestemming?
-
Toestemming moet vrij gegeven worden. Dat wordt beoordeeld in het licht van de omstandigheden.
-
Toestemming kan niet worden afgeleid uit het louter uitblijven van verzet.
-
Toestemming kan op elk ogenblik worden ingetrokken, ook tijdens een seksuele handeling.
-
Wie toestemt in de ene handeling, stemt daarmee niet in met een andere.
Wanneer is er geen geldige toestemming?
De wet somt situaties op waarin er geen toestemming is, onder meer wanneer:
-
de handeling werd gesteld door misbruik van een kwetsbare toestand, bijvoorbeeld door angst, invloed van alcohol of drugs, ziekte of een beperking;
-
er sprake was van bedreiging, geweld, verrassing of list;
-
het slachtoffer sliep of bewusteloos was.
Of iemand werkelijk in een kwetsbare toestand verkeerde en of daarvan gebruik is gemaakt, is in veel dossiers precies de kernvraag.
Wat veranderde er nog in 2022?
-
Aanranding van de eerbaarheid werd aantasting van de seksuele integriteit.
-
Nieuwe of verduidelijkte misdrijven: voyeurisme, niet-consensuele verspreiding van seksueel getinte beelden, exhibitionisme.
-
Kinderpornografie heet nu beelden van seksueel misbruik van minderjarigen.
-
De regels over seksuele meerderjarigheid werden verduidelijkt, met een uitzondering voor leeftijdsgenoten.
-
De uitbating van sekswerk tussen meerderjarigen werd gedecriminaliseerd; uitbuiting blijft strafbaar.
-
Voor verschillende feiten werden de straffen verhoogd.
En het nieuwe Strafwetboek?
Het nieuwe Strafwetboek is op 1 september 2026 in werking getreden. Het neemt de hervorming van het seksueel strafrecht grotendeels over, maar wijzigt de manier waarop straffen worden ingedeeld: misdrijven vallen voortaan onder acht strafniveaus. Meer daarover op de pagina Het nieuwe Strafwetboek.
Toestemming is het kernbegrip van het seksueel strafrecht. Ik leg u uit wat dat in uw situatie concreet betekent.
— Mr. Issabel De Fré
Veelgestelde vragen
Moet ik uitdrukkelijk 'ja' zeggen?
De wet vereist geen uitdrukkelijk 'ja', maar wel dat toestemming vrij wordt gegeven. Zwijgen of niet tegenwerken betekent geen toestemming.
Geldt de nieuwe wet ook voor feiten van vór juni 2022?
Een strengere wet geldt niet met terugwerkende kracht. Voor oudere feiten past de rechter de wet toe die op dat moment gold, of de mildere nieuwe wet als die gunstiger is.
Kan toestemming achteraf worden ingetrokken?
Toestemming kan tijdens de handeling worden ingetrokken. Wie dan doorgaat, handelt zonder toestemming. Achteraf spijt hebben maakt een vrijwillig contact niet strafbaar.
HULP EN INFORMATIE
Waar u terechtkunt
Naast juridische bijstand bestaan er organisaties waar u terechtkunt voor zorg, een gesprek of informatie. Dat geldt voor slachtoffers en hun omgeving, en voor wie zich zorgen maakt over eigen gevoelens of gedrag.
• 1712 – gratis hulplijn voor vragen over geweld, misbruik of kindermishandeling. Bel 1712 (werkdagen) of kijk op www.1712.be.
• Zorgcentra na Seksueel Geweld – medische, forensische en psychologische zorg voor slachtoffers van seksueel geweld, dag en nacht, onder meer in Antwerpen (UZA, tel. 03 436 80 50). Overzicht: zsg.belgium.be.
• Child Focus – bij verdwijning of seksuele uitbuiting van een kind. Gratis noodnummer 116 000, dag en nacht. childfocus.be
• Stop it Now! – voor wie vragen of bezorgdheden heeft over seksuele gevoelens of gedrag ten aanzien van minderjarigen, en voor naasten. Gratis en anoniem: 0800 200 50. www.stopitnow.be
• Punt vzw – eerste aanspreekpunt voor slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag en hun naasten, met informatie, doorverwijzing en lotgenotenwerking. www.puntvzw.be
Deze verwijzingen zijn louter informatief. Zij betekenen geen samenwerking of aanbeveling. Het kantoor is niet verantwoordelijk voor de inhoud van externe websites.
EERSTE CONTACT
Zo verloopt een eerste contact
1
U neemt contact op
Dat kan met een telefoontje, een WhatsApp-bericht of een paar zinnen via het formulier. U hoeft niet te weten hoe uw zaak juridisch in elkaar zit.
2
Ik neem zelf contact met u op
Samen spreken we een eerste gesprek af, in Schoten of via video, en waar nodig ook buiten de kantooruren.
3
We praten in alle rust
Ik luister naar uw verhaal, leg uit welke mogelijkheden u hebt en vertel u vooraf hoe het ereloon berekend wordt. Daarna beslist u zelf of u verder wilt. Wat u vertelt, blijft onder het beroepsgeheim.
CONTACT
Praat vrijuit, in alle vertrouwen
Hebt u een advocaat nodig in een strafzaak? Neem gerust contact op. Samen bekijken we in alle discretie wat we voor u kunnen doen.
U hoeft uw verhaal niet meteen perfect of zeer uitgebreid te kunnen vertellen of neer te schrijven. Een kort bericht volstaat, waarna ik zelf contact met u zal opnemen. — Mr. Issabel De Fré
Bel +32 476 34 97 64, stuur een WhatsApp-bericht of mail naar info@defre-advocaten.be. Kantooruren: ma–vr 9u–19u. Voor dringende zaken bent u 24 uur op 24 welkom, ook in het weekend. U kunt terecht in het Nederlands, het Frans en het Engels. Alles wat u vertelt, valt onder het beroepsgeheim.
De Fré Advocaten BV · Henri Engelslei 11, 2900 Schoten · Balie Antwerpen · Parking voorzien
Uw gegevens gebruik ik alleen om op uw vraag te antwoorden. Vermeld hier liefst nog geen gevoelige details; die bespreken we persoonlijk.
CONTACT
Praat vrijuit, in alle vertrouwen
Hebt u een advocaat nodig in een strafzaak? Neem gerust contact op. Samen bekijken we in alle discretie wat we voor u kunnen doen.
U hoeft uw verhaal niet meteen perfect of zeer uitgebreid te kunnen vertellen of neer te schrijven. Een kort bericht volstaat, waarna ik zelf contact met u zal opnemen. — Mr. Issabel De Fré
Bel +32 476 34 97 64, stuur een WhatsApp-bericht of mail naar info@defre-advocaten.be. Kantooruren: ma–vr 9u–19u. Voor dringende zaken bent u 24 uur op 24 welkom, ook in het weekend. U kunt terecht in het Nederlands, het Frans en het Engels. Alles wat u vertelt, valt onder het beroepsgeheim.
De Fré Advocaten BV · Henri Engelslei 11, 2900 Schoten · Balie Antwerpen · Parking voorzien
Uw gegevens gebruik ik alleen om op uw vraag te antwoorden. Vermeld hier liefst nog geen gevoelige details; die bespreken we persoonlijk.
