top of page

STRAFRECHT

Het nieuwe Strafwetboek: wat verandert er?

Het Strafwetboek van 1867 is vervangen door een nieuw, modern Strafwetboek. Het nieuwe wetboek is op 1 september 2026 in werking getreden. Het verandert niet zozeer wat strafbaar is, maar wel hoe misdrijven worden ingedeeld en welke straffen een rechter kan opleggen. De regels over de procedure staan nog altijd in het Wetboek van strafvordering.

Acht strafniveaus in plaats van strafvorken per misdrijf

Vroeger had elk misdrijf zijn eigen minimum- en maximumstraf, en maakte de wet een onderscheid tussen misdaden, wanbedrijven en overtredingen. Nu heet elk strafbaar feit een misdrijf, en valt elk misdrijf onder een van acht strafniveaus:

  • niveau 1: geen gevangenisstraf, wel onder meer een geldboete, een werkstraf of een probatiestraf;

  • niveau 2: onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, een straf onder elektronisch toezicht, een werkstraf of een probatiestraf;

  • niveaus 3 tot 7: een gevangenisstraf, oplopend van meer dan drie jaar tot dertig jaar;

  • niveau 8: levenslange gevangenisstraf.

 
Bij verzachtende omstandigheden kan de rechter een straf van een lager niveau opleggen.

Gevangenisstraf als laatste middel

De gevangenisstraf blijft bestaan, maar is voortaan de laatst te overwegen straf: de rechter legt ze alleen op als de doelen van de straf niet met een andere straf of maatregel bereikt kunnen worden. Kiest de rechter bij een misdrijf van niveau 2 toch voor gevangenis, dan moet hij uitleggen waarom.

 

Naast de hoofdstraf kan de rechter bijkomende straffen opleggen, zoals een beroepsverbod, een verbeurdverklaring of een verblijfs-, plaats- of contactverbod. Opschorting van de uitspraak en uitstel van de straf blijven mogelijk; ze staan nu in het Strafwetboek zelf.

Wat betekent dit voor zedenzaken?

De hervorming van het seksueel strafrecht van 2022 werd grotendeels in het nieuwe Strafwetboek overgenomen. Zedenfeiten zoals verkrachting en aantasting van de seksuele integriteit blijven strafbaar volgens dezelfde principes, met toestemming als kernbegrip, maar de straffen worden uitgedrukt in strafniveaus. Meer daarover op de pagina Straffen in zedenzaken.

Lopende zaken en feiten
van vóór 1 september 2026

Voor feiten van vóór 1 september 2026 gelden twee basisregels. Niemand kan zwaarder gestraft worden dan de wet op het moment van de feiten toeliet. En is de nieuwe regeling gunstiger, dan heeft de beklaagde recht op die gunstigere regeling. Welke regeling in een dossier de gunstigste is, vraagt een vergelijking per geval.

media

Het nieuwe Strafwetboek verandert de manier van straffen. Ik ga voor u na welke regeling in uw dossier van toepassing is.
— Mr. Issabel De Fré

Veelgestelde vragen

Is mijn misdrijf nog strafbaar onder het nieuwe Strafwetboek?

Bijna alle bekende misdrijven blijven strafbaar. Er kwamen enkele nieuwe misdrijven bij en enkele verouderde verdwenen. Ik ga na hoe uw feiten nu worden omschreven.

​

Wordt mijn straf lager?

Dat kan, als de nieuwe regeling voor uw feiten milder is. Is ze strenger, dan blijft voor feiten van vóór 1 september 2026 de oude, mildere regel gelden.

​

Waar vind ik de tekst van het nieuwe wetboek?

In het Belgisch Staatsblad en op Justel, de databank van de federale overheid.

HULP EN INFORMATIE

Waar u terechtkunt

Naast juridische bijstand bestaan er organisaties waar u terechtkunt voor zorg, een gesprek of informatie. Dat geldt voor slachtoffers en hun omgeving, en voor wie zich zorgen maakt over eigen gevoelens of gedrag.

​​​

• 1712 – gratis hulplijn voor vragen over geweld, misbruik of kindermishandeling. Bel 1712 (werkdagen) of kijk op www.1712.be.

• Zorgcentra na Seksueel Geweld – medische, forensische en psychologische zorg voor slachtoffers van seksueel geweld, dag en nacht, onder meer in Antwerpen (UZA, tel. 03 436 80 50). Overzicht: zsg.belgium.be.

• Child Focus – bij verdwijning of seksuele uitbuiting van een kind. Gratis noodnummer 116 000, dag en nacht. childfocus.be

• Stop it Now! – voor wie vragen of bezorgdheden heeft over seksuele gevoelens of gedrag ten aanzien van minderjarigen, en voor naasten. Gratis en anoniem: 0800 200 50. www.stopitnow.be

• Punt vzw – eerste aanspreekpunt voor slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag en hun naasten, met informatie, doorverwijzing en lotgenotenwerking. www.puntvzw.be

​

Deze verwijzingen zijn louter informatief. Zij betekenen geen samenwerking of aanbeveling. Het kantoor is niet verantwoordelijk voor de inhoud van externe websites.

​​

media

EERSTE CONTACT

Zo verloopt een eerste contact

1

U neemt contact op

Dat kan met een telefoontje, een WhatsApp-bericht of een paar zinnen via het formulier. U hoeft niet te weten hoe uw zaak juridisch in elkaar zit.

2

Ik neem zelf contact met u op

Samen spreken we een eerste gesprek af, in Schoten of via video, en waar nodig ook buiten de kantooruren.

3

We praten in alle rust

Ik luister naar uw verhaal, leg uit welke mogelijkheden u hebt en vertel u vooraf hoe het ereloon berekend wordt. Daarna beslist u zelf of u verder wilt. Wat u vertelt, blijft onder het beroepsgeheim.

CONTACT

Praat vrijuit, in alle vertrouwen

Hebt u een advocaat nodig in een strafzaak? Neem gerust contact op. Samen bekijken we in alle discretie wat we voor u kunnen doen.

U hoeft uw verhaal niet meteen perfect of zeer uitgebreid te kunnen vertellen of neer te schrijven. Een kort bericht volstaat, waarna ik zelf contact met u zal opnemen. — Mr. Issabel De Fré

Bel +32 476 34 97 64, stuur een WhatsApp-bericht of mail naar info@defre-advocaten.be. Kantooruren: ma–vr 9u–19u. Voor dringende zaken bent u 24 uur op 24 welkom, ook in het weekend. U kunt terecht in het Nederlands, het Frans en het Engels. Alles wat u vertelt, valt onder het beroepsgeheim.

De Fré Advocaten BV · Henri Engelslei 11, 2900 Schoten · Balie Antwerpen · Parking voorzien

Uw gegevens gebruik ik alleen om op uw vraag te antwoorden. Vermeld hier liefst nog geen gevoelige details; die bespreken we persoonlijk.

bottom of page